Төв аймгийн Заамар суманд хяналт шалгалтын ажил үргэлжилж байна.

Шадар сайд, Улсын Онцгой Комиссын дарга Н.Номтойбаяр, Байгаль орчин, Уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Ц.Сандаг-Очир, УОК-ын Нарийн бичгийн дарга, хурандаа Т.Баярхүү нар хамтарсан хяналт шалгалтын явц, гүйцэтгэлд хяналт тавьж зарим аймаг, сумдад ажиллалаа.

Төв аймгийн нутаг дэвсгэрт ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч аж ахуйн нэгж байгууллагуудын үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт зохион байгуулж 11 сумын нийт 38 аж ахуйн нэгж байгууллагын үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт хийжээ.

Өвөрхангай, Увс, Дархан-Уул, Завхан, Дорнод, Архангай, Говь-Алтай аймагт нийт 141 аж ахуйн нэгжид шалгалт хийж, 281 зөрчил илрүүлэн улсын байцаагчийн акт, албан шаардлага хүргүүлж, 44.5 сая төгрөгийн торгууль ногдуулсан байна.

 

Нийслэлд түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлтэй 130 аж ахуйн нэгжийг хамруулан шалгаж, 65 нь үйл ажиллагаа явуулж байгааг тогтоов.

Урьдчилсан байдлаар тусгай зөвшөөрлийн талбай хэтрүүлэн олборлосон, ил уурхайн аюулгүй ажиллагааны шаардлага хангаагүй, байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөө батлуулаагүй зэрэг нийтлэг зөрчил илэрч, 6 аж ахуйн нэгжид 25.3 сая төгрөгийн торгууль ногдуулж, 8 аж ахуйн нэгжид холбогдох зөрчил шалган шийдвэрлэх ажиллагаа үргэлжилж байна.

Нийт 134 аж ахуйн нэгж, объектод хамтарсан хяналт шалгалт хийж, байгаль орчны чиглэлээр 168, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, хөдөлмөрийн эрүүл ахуйн чиглэлээр 516, хэмжил зүйн чиглэлээр 199 буюу нийт 883 зөрчил илрүүлэв.

Гэмт хэргийн шинжтэй 17 үйлдлийг мөрдөн шалгах ажиллагаанд шилжүүлж, 14 аж ахуйн нэгж, объектын үйл ажиллагааг түр болон хэсэгчлэн зогсоож, улсын байцаагчийн акт, албан шаардлага, зөвлөмж хүргүүлжээ.

Хамтарсан хяналт шалгалт нь үйлдвэрлэлийн осол, эндэгдэл, байгаль орчны доройтол, хууль бус олборлолтоос урьдчилан сэргийлж, хүний амь нас, эрүүл мэнд, хүрээлэн буй орчны аюулгүй байдлыг хангах зорилготой бөгөөд улсын хэмжээнд үргэлжилж байна.

Гэрийн адуутай харьцуулахад, толгой том, чих урт, сүүл зөвхөн үзүүрийн хэсэгтээ шингэхэн богино хялгастай, хул зүстэй. Хулан сүүлийн 2-3 жилд цаг агаар болон амьдрах орчны өөрчлөлтөөс шалтгаалан тархац ихээхэн хумигдахаас гадна энэ мэт ашиг хонжоо олох зорилготой хүмүүсийн золиос болсноор тоо толгой эрс буурчээ.

Тус амьтан нь Дэлхийн байгаль хамгаалах холбооны Улаан дансны ангиллын шалгуураар олон улсын хэмжээнд “эмзэг”, бүс нутагт “ховордсон” зүйл хэмээн тодорхойлогджээ.

Монгол улсад хуланг агнахыг 1953 оноос хуулиар хориглож, Монгол улсын засгийн газрын 2012 оны 7 дугаар тогтоолын ховор амьтны хавсралтад бүртгэж, Монгол улсын улаан номд оруулсан.

Уг дархлаажуулалтад 32000 толгой бог малыг хамруулахаар төлөвлөгдсөн байгаа аж.

Төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан Н.Т нь бусадтай бүлэглэн  төслийн хүрээнд ажлын гүйцэтгэл нь хангалтгүй байсан зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэгч аж ахуйн нэгжийн гэрээний хугацааг сунгуулах болон 2,965,515.69 ам.доллараар зөвлөх үйлчилгээний төсвийг нэмэгдүүлэн нэр бүхий аж ахуйн нэгжид эдийн засгийн давуу байдал бий болгосон хэргийн мөрдөн шалгах ажиллагааг дуусгаж, шүүхэд шилжүүлэх саналтайгаар прокурорт хүргүүлэв.

Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтэс 2026 оны 6 дугаар сарын 8-14-ний өдрүүдэд гэмт хэргийн шинжтэй 130 гомдол, мэдээллийг шалгав. Үүнээс 23 гомдол, мэдээлэлд хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээх, 21 гомдол, мэдээлэлд хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээхээс татгалзах саналтайгаар прокурорт шилжүүлсэн бөгөөд одоогоор 86 гомдол, мэдээллийг хянан шалгаж байна.

Түүнчлэн эрүүгийн 1030 хэрэгт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулснаас 16 хэргийг шүүхэд шилжүүлэх, 23 хэргийг хаах, 1 хэргийг харьяаллын дагуу шилжүүлэх саналтай прокурорт хүргүүллээ.

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд одоогоор 988 хэрэг шалгагдаж байна. Гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн шалтгаан нөхцөлийг арилгуулахаар 5 мөрдөгчийн мэдэгдэл, 2 хууль хэрэгжүүлж ажиллах албан бичгийг холбогдох байгууллагад хүргүүллээ.

Төрийн үйлчилгээний байгууллагын удирдах албан тушаалтан нь хамтын шийдвэр гаргах ажлын хэсгийн даргаар томилогдон ажиллаж байхдаа бусадтай бүлэглэн үржлийн малыг 19 толгой үхрийг өөртөө болон бусдад давуу байдлаар олгож хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх зорилгоор улсад нийт 221,9 сая төгрөгийн хохирол учруулсан, олон удаагийн худалдан авалтаар өөрийн хамаарал бүхий нэр бүхий аж ахуйн нэгжүүдэд давуу байдал олгосон  зэрэг үндэслэлээр мөрдөн шалгасан эрүүгийн хэргүүдийг шүүхэд шилжүүлэх саналтай прокурорын байгууллагад хүргүүллээ.

Ихэнх нутгаар солигдмол үүлтэй. Баруун аймгуудын нутгийн өмнөд, говийн аймгуудын нутгийн баруун хэсэг, төвийн аймгуудын ихэнх нутгаар бороо, дуу цахилгаантай аадар бороо орно. Нутгийн баруун хэсгээр баруун хойноос, нутгийн төв хэсгээр баруун өмнөөс хойш эргэж, бусад нутгаар баруун өмнөөс секундэд 5-10 метр, төв болон говийн аймгуудын нутгаар секундэд 14-16 метр хүрч ширүүснэ. Нутгийн хойд хэсгээр сэрүүсэж Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар +7...+12 градус, Хангайн уулархаг нутаг, Орхон, Сэлэнгэ, Хараа, Ерөө голын хөндийгөөр +12...+17 градус, Алтайн уулархаг нутаг, Их нууруудын хотгор, говийн бүс нутгийн хойд хэсэг, Туул, Тэрэлж, Хэрлэн, Онон, Улз, Халх голын хөндий, Дорнод, Дарьгангын тал нутгаар +22...+27 градус, говийн бүс нутгийн өмнөд хэсгээр +28...+33 градус, бусад нутгаар +17...+22 градус дулаан байна.

УЛААНБААТАР ХОТ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Бороо орохгүй. Салхи баруун өмнөөс секундэд 5-10 метр, зарим үед секундэд 13-15 метр хүрч ширүүснэ. +23...+25 градус дулаан байна.

БАГАНУУР ОРЧМООР: Үүлшинэ. Бороо орохгүй. Салхи баруун өмнөөс секундэд 6-11 метр. +23...+25 градус дулаан байна.

ТЭРЭЛЖ ОРЧМООР: Үүлшинэ. Бороо орохгүй. Салхи баруун өмнөөс секундэд 7-12 метр. +22...+24 градус дулаан байна.

05 цагт Улаанбаатар: +10 градус дулаан, харьцангуй чийг 82 хувь, агаарын даралт 866 гектопаскаль байлаа. Даралт өдөртөө тогтвортой байна.

Эх сурвалж: ЦУОШГ

Монгол Улсын Ерөнхий сайдын өгсөн чиглэлийн дагуу хэрэгжүүлж буй энэхүү хяналт шалгалтын хүрээнд уул уурхайн аж ахуйн нэгжүүдийн байгаль орчны багц хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, техникийн болон биологийн нөхөн сэргээлтийн ажлын явц, уурхайн ашиглалтын улмаас эвдэрч орхигдсон талбай, ил задгай цооногийн нөхцөл байдалд газар дээр нь үнэлгээ хийж байна.

Мөн орхигдсон талбай, ил задгай цооногийг аюулгүй болгох, нөхөн сэргээлтийн ажлыг эрчимжүүлэх чиглэлээр аж ахуйн нэгжүүдэд үүрэг, зөвлөмж өгч, шаардлагатай арга хэмжээг газар дээр нь авч хэрэгжүүлж байгаа юм.

Шалгалтын явцад илэрсэн зөрчил, дутагдалд холбогдох хууль тогтоомжийн хүрээнд арга хэмжээ авч ажиллахын зэрэгцээ байгаль орчны өмнө хүлээсэн үүргээ хариуцлагатай хэрэгжүүлж, нөхөн сэргээлтийн ажлыг үр дүнтэй зохион байгуулж буй сайн туршлагуудыг онцлон ажиллаж байна.

Тухайлбал, “Монполимет” ХХК, “Заамар Өгөөмөр хайрхан” ХХК, “Топ ган дриллинг” ХХК, “Хаанбулаг интернэшнл” ХХК зэрэг аж ахуйн нэгжүүд техникийн болон биологийн нөхөн сэргээлтийн ажлыг төлөвлөгөөний дагуу хэрэгжүүлж, эвдэрсэн газрыг үе шаттайгаар сэргээжээ.

Хяналт шалгалт нь зөвхөн зөрчил илрүүлэх бус, хууль тогтоомжоо мөрдөн ажиллаж, байгаль орчны өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлж буй аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжих, сайн туршлагыг түгээн дэлгэрүүлэхэд чиглэж байна.

Мөн хяналт шалгалтын үр дүнд эрсдэлийн үнэлгээгээр бага эрсдэлтэй гэж үнэлэгдсэн аж ахуйн нэгжүүд төлөвлөгөөт хяналт шалгалтын давтамжаас чөлөөлөгдөх боломж бүрдэх бөгөөд энэ нь байгаль орчны хариуцлагатай менежментийг төлөвшүүлэхэд чухал ач холбогдолтой юм.

Ипотекийн зээлийн 6-8 хувийн хүүтэй зээлд хамрагдах иргэдийн тоо жилээс жилд өсөж материалаа бүрдүүлж өгсөн иргэд зургаан сараас дээш  хугацаагаар хүлээж буй.  Өнөөдрийн байдлаар зээлд хамрагдах хүсэлтээ өгсөн 47 мянган  иргэн байгаа аж. Тэгвэл Монголбанкны зүгээс энэ оноос эхлэн ипотекийн зээлийн санхүүжилтэд зориулж мөнгө хэвлэхгүй гэдгээ мэдэгдсэн. Энэ тохиолдолд санхүүжилтийн эх үүсвэр 500 тэрбум төгрөг дотор эргэлдэх юм. Өөрөөр хэлбэл, ипотекийн эргэн төлөлтөөс орж ирсэн мөнгийг зөрүүлээд санхүүжилтийн эх үүсвэр болгон ашиглана.

Засгийн газраас барьж буй бодлогоор ипотекийн зээлд зарцуулах санхүүжилтийн хэмжээ ийнхүү буурч байгаа нь зээлд хамрагдах иргэд илүү удаан хүлээж багтаж чадах эсэх нь эргэлзээтэй болж байгаа юм.

Уг нь УИХ-аас Баялгийн сангийн тухай хуулийг баталснаар 2024 онд Хуримтлалын сангаас 500 тэрбум төгрөгийг ипотекийн санхүүжилтэд зориулан гаргасан. Мөн төв банк ипотекийн зээлийн эргэн төлөлтөөр орж ирсэн 500 тэрбум төгрөгийг буцаан санхүүжилт болгон зарцуулж ирсэн. Ингэснээр ипотекийн зээлийн санхүүжилтийн эх үүсвэр 1 их наяд төгрөгт хүрч хоёр дахин өссөн юм.  Энэ бодлого 2024 оны УИХ-ын сонгууль угтан хэрэгжиж улмаар 2025 онд ч үргэлжлэн хэрэгжсэн.

Энэ онд дээрх бодлого үргэлжлэх болов уу гэх хүлээлт байсан ч найдваргүй болов. Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогт "Ипотекийн зээл нь үнэт цаасаар  баталгаажиж, хоёрдогч зах зээл дээр эргэлтэд ордог, хөрөнгө оруулагчдад өгөөжтэй бүтээгдэхүүн болж хөгжсөн байдаг.  Гэтэл манай улсад хэрэгжүүлж буй  6-8 хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийн хөтөлбөр нь зах зээлийн бус шинжтэй, хөрөнгө оруулалт татах боломж хязгаарлагдмал хэвээр байна.  Үндсэндээ 47 мянга гаруй иргэд энэ хөтөлбөрт хамрагдах гээд дугаарлаж байгаа нь ийм байдлаар цааш явах боломжгүйг харуулж байгаа юм. Иймд цаашид энэ татаастай хөтөлбөрийг маш тодорхой зорилтод бүлэг рүү чиглүүлж, нийт зах зээлд уян хатан, хэрэглэгчдэд олон сонголттой тогтолцоо бүрдүүлэх шаардлагатай. Энэ ажлыг эхлүүлэх хүрээнд ипотекийн зээлийн журмыг шинэчлэх төслийг боловсруулж, Засгийн газар болон холбогдох байгууллагуудаас санал авч байгаа” гэж мэдээлсэн. Үндсэндээ ипотекийн зээл шуурхай авах хэрэгцээ байгаа бол зургаан хувиас гадна арай өндөр буюу  8, 10, 12 хувийн хүүтэй зээлд хамрагдах  сонголтыг бий болгох хэрэгтэй гэдгийг хэлсэн юм.

2026 оны эхний дөрвөн сарын байдлаар 187 тэрбум төгрөгийг ипотекийн зээлд зориулан зах зээлд гаргаад байгаа аж. Тэгвэл үлдсэн 313 тэрбум төгрөгийг энэ он дуустал ипотекийн зээлд зарцуулна гэсэн үг. Гэтэл одоогийн байдлаар 5.5 их наяд төгрөг давсан зээлийн хүсэлтийг иргэд ирүүлсэн байна.

https://news.mn/r/2867007/

Нийтлэлд дурдсанаар Трамп 2024 оны сонгуулийн үеэр “vaping-ийг аварна” гэж амалж байсан бөгөөд АНУ-д хууль бус вэйпүүд ихэсч буйтай холбоотойгоор дотоодын үйлдвэрлэгчдийг дэмжих байр суурьтай байжээ. Тэрээр FDA-ийн комиссар Марти Макариг амттай вэйпийн зөвшөөрлийг удаашруулж байна хэмээн шүүмжилсэн талаар Wall Street Journal мэдээлсэн байна.

FDA энэ удаад зөвшөөрөл олгохдоо насанд хүрээгүй хэрэглээг хязгаарлах шинэ технологийг гол үндэслэл болгожээ. Glas төхөөрөмжийг ашиглахын тулд хэрэглэгч:

FDA-ийн зүгээс эдгээр бүтээгдэхүүн нь “тамхи татдаг насанд хүрэгчдэд шилжилт хийх боломж” олгох зорилготой бөгөөд энэ нь бүтээгдэхүүнийг огт “аюулгүй” гэсэн баталгаа биш гэж онцолжээ.

Гэхдээ хүүхдийн эрхийн байгууллагууд энэ шийдвэрийг шүүмжилж байгаа ч нөгөө талд Цагаан ордны төлөөлөгч Kush Desai “амттай вэйпүүд нь насанд хүрэгчдэд тамхинаас гарахад тус болдог талаар хангалттай нотолгоо бий” хэмээн мэдэгдсэн байна.

Эх сурвалж: https://www.reuters.com/legal/litigation/trump-pressures-fdas-makary-approve-flavored-vapes-wsj-reports-2026-05-05

Энэ үеэр ХББОСЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Баяраа "Орон нутагт шаардлагатай төрийн албан хаагч, тэр дундаа эмч багш нарыг тогтвор суурьшилтай, ая тухтай амьдруулах нь их чухал. Нөгөө талаараа Улаанбаатар хотын төвлөрлийг сааруулах, иргэдийг орон нутагтаа амьдрах боломжийг хангах бодлогын хүрээнд бүтээн байгуулалтын ажил хийгдэж байна. Энэ хүрээнд сумдад 8, 15 айлын орон сууцуудыг барьж байна. Өнөөдөр Эрдэнэдалай суманд 8 айлын орон сууцыг барьж, ашиглалтад оруулахад бэлэн болж байна. Одоогийн байдлаар барилгын ажил 85 хувийн гүйцэтгэлтэй, ирэх зургаадугаар сарын 15-ны өдөр улсын комисст хүлээлгэж өгөхөөр ажиллаж байна" хэмээн онцоллоо.

УИХ-ын 2024 оны "Монгол Улсын бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлал батлах тухай" 64-р тогтоолын 01-р хавсралтад заасан орон нутгийн хөгжлийн төвөөс төсөл хэрэгжих газар нь шийдэгдэх боломжтой, мөн инженерийн дэд бүтэц, ерөнхий төлөвлөгөөний бэлэн байдал, нийгмийн эрэлт хэрэгцээнд үндэслэн Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалт /ХББОС/-ын сайд 2025 оны 21-р тушаалаар төсөл хэрэгжих сумдын жагсаалтыг баталсан билээ.

Уг жагсаалтад багтсан сумдаас бүсчилсэн хөгжлийн үзэл баримтлалаар орон нутгийн хөгжлийн төв суурин газраар тогтоогдсон сумын төвд 15, бүсийн хөгжлийн төв суурин газарт таталцах сумдын төвд 8 айлын орон сууцыг барьж, хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн юм. Тэгвэл өнөөдрийн байдлаар 12 суманд бүтээн байгуулалтын ажил ид өрнөж байгаа бол 19 сумын хөрөнгө оруулалт шийдэгдэж, гэрээний ажил явагдаж байна.

Тодруулбал, Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумын нутаг Харзтайн ам гэх газарт малын сууринд үүрэг гүйцэтгэж байсан байлдагч энэ сарын 22-ны өдрийн 07:50 цагт боомилж нас барсан гэх дуудлага, мэдээлэл цагдаагийн байгууллагад ирсэн байна.

ЦЕГ-аас энэ талаар тодруулахад, “Мэдээллийг шалгаж, шалтгаан нөхцөлийг тодруулахаар шалгалтын ажиллагаа үргэлжилж байна” гэв.